«Төртінші қанат» триумфы: романтези әлемнің түкпір‑түкпіріндегі әйелдердің санасын қалай баурап алды

Сиқырлы корольдіктің мәңгілік билеушісімен секс туралы оқып, оны қалыпты ортада талқылау? Енді болады — Марго Робби мен Энн Хэтэуэй рұқсат берді. Екеуі де Сара Дж. Маас кітаптарына ес-түссіз ғашық, сұхбаттарында мұны жасырмай айтады. Неге десеңіз? Романтези соншалықты дүркіреп тұр, оны елемеу мүмкін емес: оқырмандар кітап дүкендерін штурмдап, релиздер шынайы рейвке айналып, Голливуд экранизацияға құқықты жаппай сатып алуда.

Бұрын ондайды тек Джоан Роулинг пен «Гарри Поттер» ғана көретін. Ересек әйелдер неге романтезиге әуестеніп, мінсіз (бірақ қиялдан туған) ерлер үшін ұйқыдан айрылып жүргенін талдаймыз.

«Төртінші қанат» пен ҚШиР триумфы

Әлі жақында ғана сиқыр мен шытырманға, ара‑арасында өте ыстық көріністерге толы кітаптарға құмарлық ақталумен қатар жүретін. Менсінбеуге толы «Шынымен соны оқып жүрсің бе?» деген сұраққа: «Әй, миымды бір босатқым келеді» деп жауап беруге тура келетін. Енді жанр БукТокты толық бағындырды, ал ақталулардың орнын ашық мойындаулар басты.

«Оскарға» үміткер Марго Робби Сара Дж. Маас кітаптарын, соның ішінде «Қыштар мен шипалардың корольдігі»н (ҚШиР) қайта‑қайта оқитынын айтып, автордың өзімен достасып та үлгергенін бөлісті. Ал «Оскар» иегері Энн Хэтэуэй британдық Waterstones кітап дүкендері желісіне «Верити» жаңа фильмі жайлы сұхбат барысында ҚШиР-ге ауысып, Неста рөлін ойнағысы келетінін мойындады. Оның үстіне бұл — «Одиссеядағы» Пенелопа бейнесінен кейін.

Кітап рейвтері және Голливуд

Романтезидің өз алдына тұтас субмәдениеті бар: кітаптар тозғанша оқылады, авторларды рок-жұлдыздай қарсы алады, ал фандомдар сүйікті кейіпкердің әр репликасын талқылауға әзір. Бұл құбылыстың қақ ортасында — Сара Дж. Маас пен «Төртінші қанат» бестселлерінің авторы Ребекка Яррос. Релиздерді де дүркіретіп атап өтеді. Қазанның соңында шығатын ҚШиР-дің жаңа бөлігіне ҚШиР орай Barnes & Noble-дың 500-ден астам дүкенінде түнгі кештер ұйымдастырылды. Лос-Анджелесте пері құлағы мен қанаты бар костюм киген оқырмандар отты шоу тамашалады. Ал «Оникс дауылы», «Төртінші қанаттың» жалғасы, Бостон маңындағы Кембридждегі Lovestruck Books-та диджей мен костюмдер байқауымен қарсы алынды.

Осыған қоса, романтезидің табысы әлі қарқын алып келеді. Circana дерегінше, АҚШ-та романтези сатылымы 2023 жылы $454 млн-ға жетіп, 2024 жылға болжам $610 млн болған. 2023 жылы америкалық кітап нарығы 2,6% төмендегенде, Маас, Яррос және жанрдың өзге авторларының сатылымы 45% өсті. Bloomsbury мәліметінше, ҚШиР-дің жаңа бөлігі релиз күні алдын ала тапсырыстарды қоса есептегенде шамамен 1,7 млн дана сатылды. Бұл тек АҚШ, Канада, Ұлыбритания мен Австралиядағы ағылшынша баспа және электронды басылымдар. Нәтиже 2021 жылы шыққан алдыңғы кітаптан 600% жоғары.

Голливуд та өз еншісін қалайды — бестселлерлерді экранға шығару басталып кетті. Prime Video «Төртінші қанат» бойынша сериал дайындап жатыр. Басты рөлдерге Эстер МакГрегор мен Эмилио Сакрая бекітілді: олар Вайолет Сорренгейл мен Ксейден Риорсонды ойнайды. Жобаның командасы мықты. Пилотты «Жабайы Батыс әлемінің» серіавторы әрі «Фоллауттың» атқарушы продюсері Лиза Джой қояды. Атқарушы продюсерлер арасында — Ярростың өзі және Майкл Б. Джордан.

Неге әйелдер секс пен айдаһарлар туралы оқуға құмартып кетті

Әлемдік дағдарыстар мен болып жатқан ала­сапыранның жағдайында сиқырлы дүниеге қашып құтылу ұсынысы ерекше тартымды. Тіпті өз күшің, айдағарың және қолайсыз сәтте жанында болатын сексуалды серігің болғаны жөн. Эскапизм — фэнтези мен махаббат прозасының табысын сарапшылар түсіндіретін себептердің бірі.

Бірақ романтезидің басқа да қызық тұсы бар: ол әйел қалауын орталыққа қояды. Жанрдың жанкүйерлерін зерттегендер оқырмандарға ұятсызданбай махаббат пен ләззатты қалауына болады дегенді көрсететін қаһарман әйелдер маңызды екенін айтады. Ересек әйелдер де шытырманды, бас айналдырар романды және қиялға берілуді қалайды. Ал кейіпкер хандықты құтқарып, қателесіп, ашуланып, секс қалауы мүмкін — бәрібір басты тұлға болып қала береді.

Күшті құшағына, метафоралық болса да, маңғаз сұлудың (оқы — эмоциялық интеллектісі жоғары) ену — бүгінгі әйелдің тұрмыс күйбеңі мен заманауи dünyanın экзистенциялық үрейінен қашып паналайтын дәл сол эмоциялық баспана. Жанрдағы сүйікті типаждардың бірі — қаһарлы, ықпалды, моральдық тұрғыдан екіұдай кейіпкер, ол үшін басты адамға айналатын қаһарман әйел. Күрделі мінез, әсерлі қабілеттер және оған деген мүлде бүкпес қызығушылық. «Төртінші қанатта» Вайолет Ксейденге ғашық болады — олардың отбасылары арасындағы өшпенділікке байланысты оның оны жек көруге толық негізі бар. Алайда ол Вайолетке аман қалып, қорғануды үйренуіне көмектеседі. Оның күшін және шешім қабылдау құқын мойындайды. Тартымдысы — мына үйлесім: ол қауіпті еңсере алады, оның мінезін көтере алады және оның ләззатын күйттейді. Бұл фантазияның өзегінде өте ересек бір тілек бар — сені әлсіздендірмей‑ақ, жанында болуға өзіне сенімі жететін күшті серіктеспен бірге болу.

Бұл ұзаққа созыла ма?

Баспагерлер мен стримингтер бұл аудиториямен ұзақ мерзімге дәмелі. Яррос бес кітаптан тұратын саганы жоспарлаған — экрандық шытырманға материал жеткілікті. Дегенмен, Prime Video «Төртінші қанаттың» неше маусым болатынын әзірге жариялаған жоқ.

Жанрдың өзі де өзгеруі мүмкін. Circana махаббат прозасында қарақұрым, күңгірт сюжеттерге қызығушылықтың артқанын атап өтті. Мүмкін, оқырмандар одан да күрделі кейіпкерлерді, екіұшты қарым‑қатынастарды және ұйқыны қашыратын оқиғаларды қалайтын болар. Егер мұндай перспектива сені қуантса, қазан айында аккаунтта жариялаған Драмиона феномені туралы үлкен материалымызды оқы.

Фото: Shutterstock